توضیحاتی در مورد کتاب Die Wiedergeburt der Wissenschaften im Islam: Konsens und Widerspruch. Konsens und Widerspruch (idschma wa khilaf)
نام کتاب : Die Wiedergeburt der Wissenschaften im Islam: Konsens und Widerspruch. Konsens und Widerspruch (idschma wa khilaf)
ویرایش : 1
عنوان ترجمه شده به فارسی : تولد دوباره علم در اسلام: اجماع و تناقض. اجماع و تناقض (اجما و خلافت)
سری : Science Studies
نویسندگان : Manfred E.A. Schmutzer
ناشر : transcript
سال نشر : 2015
تعداد صفحات : 544
ISBN (شابک) : 3837631966 , 9783837631968
زبان کتاب : German
فرمت کتاب : pdf
حجم کتاب : 4 مگابایت
بعد از تکمیل فرایند پرداخت لینک دانلود کتاب ارائه خواهد شد. درصورت ثبت نام و ورود به حساب کاربری خود قادر خواهید بود لیست کتاب های خریداری شده را مشاهده فرمایید.
فهرست مطالب :
Prolog . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
Einleitung . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
Wissenschaft ist Politik – Scientia et Potentia in
idem coincidunt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
Schulen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23
Magna Graecia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
Das Ganze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27
Soziomorphismus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29
Denkzeuge . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31
Das Ende der antiken Wissenschaften . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35
Ausblicke . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38
Happy Birthday . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42
Teil I
Erbe und Erben
Das vergessene Vermächtnis der Hellenen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45
Archytas von Tarent . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45
Archytas als Mathematiker . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47
Wissenschaftstheorie und Naturwissenschaft . . . . . . . . . . . . . . 49
Harmonienlehre . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52
Zwischenbilanz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56
Oppositionelle Gastfreunde . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59
Wissenschaft und Politik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62
Sophia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 64
Archimedes von Syrakus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68
Theoretiker oder Praktiker? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69
Schwimmende Körper . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70
Unterschiedliche Beweisverfahren . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71
Die Quadratur der Parabel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73
Der Zylinderhuf . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76
Eine Vielheit...? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78
...oder das Ganze? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80
5
Das unvergessene Erbe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84
Astronomie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84
Anfänge . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84
Die Erde im Mittelpunkt des Kosmos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85
Entstehungsgeschichte des geozentrischen Systems . . . . . . . . . . 86
Die Struktur des Almagest . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87
Evaluation des ptolemäischen Modells . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88
Die Sonne – Zentrum des Kosmos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93
Die Formel des Kopernikus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94
Der Kult der »rettenden Götter« . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97
Die antike Medizin – Hippokrates, Galenus und Celsus . . . . . . . . 101
Diokles von Karystos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103
Praxagoras von Kos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 104
Herophilos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 104
Philonos aus Kos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105
Serapion aus Alexandrien . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105
Erasistratos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106
Aulus Cornelius Celsus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 107
Galenos von Pergamon . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110
Resümee . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111
Unwillige Erben . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 117
Einführung . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 117
Zwei oder drei Erben? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 120
Rückkehr zu heiliger Herrschaft – Byzanz . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122
Zeitenwende . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 123
Der »Nika«-Aufstand . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125
Codex Juris Civilis . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127
Geistesleben . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131
Die germanischen Königreiche . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133
Das Reich der Franken . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 134
Christentum und Lehenswesen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135
Private Gewalt und »Entstaatlichung« . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 137
»Verländlichung« . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139
Recht und Gesetz verschwinden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142
Retter des Abendlands – Islam . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143
Solon und der Prophet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144
Athen und Mekka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146
Yathrib . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 150
6
Resümee . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 152
Kognitive Voraussetzungen für Existenz und Entwicklung
von Wissenschaften . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153
Teil II
Unter der Fahne des Propheten
Geburt eines Rechtsstaats . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159
Die Charta von Yathrib . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160
Moḥammed – Staatsgründer und Prophet . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166
Die Nachfolge . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171
Rückblick . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 172
Ahl al Bayt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 174
Haschemiten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 176
Der »Schüler« des Vaters . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178
Der zweite Kalif – ʿUmar ibn al-Khaṭab . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179
Bekehrung . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179
Expansion des Reichs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 183
Verwaltung des Reichs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 184
Al-Faruq . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 185
ʿUthman ibn ʿAffan . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186
Uṣul Al-Fiqh – Aufbruch zu einer islamischen Wissenschaft . . . . . 187
Eine notwendige Bedingung für die Genese
von Wissenschaften . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190
Institutionalisierung des Rechts . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 192
Ḥadithe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193
Widersprüche . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 194
Herrschaft des Rechts . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 196
Die Wissenschaften der Ḥadithe (Uluumul-ḥadith) . . . . . . . . . . 197
Malik ibn Anas . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198
Rechtsgelehrte . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 199
ʿIlm al-fiqh – »dirayah« und »riwayah« . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201
Kufah . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 202
Der Träger der Zahnbürste . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 203
Malik al Aschtar und der Sturz ʿUthmans . . . . . . . . . . . . . . . . 204
Schiʿa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 208
7
Protowissenschaften . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 211
Imamat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 211
Der Reiz fremden Wissens . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 214
Trennung politischer und geistiger Führerschaft . . . . . . . . . . . . 215
Institutionalisierung der Lehre . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 216
Moscheen als Schulen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 217
Waqf – Fromme Stiftungen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 218
Früher Wissenstransfer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 220
Dschabariten und Qadariten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 223
Dschahm bin Ṣafwan . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 225
Ḥasan al-Baṣri . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 226
Muʿtazila . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 227
Der ewige Koran . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 228
Ist der Kalif ein »kafir«? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 230
Waṣil ibn ʿAṭaʿ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 231
»ʿIlm al Kalam« – die Wissenschaft vom Wort . . . . . . . . . . . . . 232
Eine Wissenschaft von der Natur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 233
Die Dialektik – eine Untersuchungsmethode . . . . . . . . . . . . . . 233
Politik und Religion . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 234
Machtübernahme . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 236
Wissen ist Macht . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 238
»Idschmaʿ« und »khilaf« . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 243
Bagdad . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 245
»Miḥna« . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 248
Weitläufige Übersetzertätigkeit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 250
Die Entdeckung antiker Wissenschaften . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 251
Disputation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 255
Die Bedeutung der Dialektik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 258
Das goldene Zeitalter des Islam . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 264
Herrschaftswissen und Legitimation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 264
Der Zeiten Wind . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 266
Al-Kindi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 268
Basis jeder Wissenschaft . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 271
Über Strahlen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 272
Astrologie und Optik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 273
Theorie und Praxis . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 274
Theorie des Wissens . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 275
Platonische Tradition . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 277
8
Bayt al Ḥikmah . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 279
Die Wirkung von Paradigmen und Institutionen . . . . . . . . . . . 279
Dialektik und Astrologie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 281
Indische Erbstücke . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 284
Frühe Mitglieder des Bayt al Ḥikmah . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285
Ḥunayn ibn Isḥaq . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 286
Mussa ben Schakir . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 286
Yaḥya ibn Abi Manṣur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 289
Banu Mussa: Moḥammed ibn Mussa . . . . . . . . . . . . . . . . . . 290
Thabit ibn Qurra . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 290
Aḥmad ibn Mussa ibn Schakir und Ḥasan ibn Mussa
ibn Schakir . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 291
Muḥammad ibn Musa al-Khwarizmî . . . . . . . . . . . . . . . . . . 293
Gegenwind . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 299
Beginn einer »Ent-Hellenisierung« . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 301
Schariʿa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 303
Al-Aschʿari und al-Ghazali . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 305
Zwischenstück
Retrospektive und Prospektive
Denkstile . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 311
Retrospektive . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 312
Die Hinterlassenschaft der Hellenen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 312
Arabien . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 314
Schwächen des Systems . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 316
Legitimationsprobleme . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 318
Politische Legitimation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 320
Theologie der Kontroverse . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 321
Die Leier des Zeitenwinds . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 323
Die Qualität der Zeit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 324
Horoskopie und Astrologie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 326
Atomismus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 329
Denkstil und Denkkollektiv . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 331
Entstehung und Entwicklung einer wissenschaftlichen
Tatsache . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 332
Grenzen des Erkenntnisgewinns . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 338
Akkulturation eines Denkstils . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 340
Die Liebe zur Wahrheit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 340
Folgen der »Ent-Hellenisierung« . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 342
Bruch mit Athen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 346
9
Teil III
Der Zeiten Wind
Gegen den Wind . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 353
Ibn Zakariya ar-Razi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 355
Experimentelle Medizin . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 357
Abu Naṣr Moḥammed ibn Moḥammed al-Farabi . . . . . . . . . . . . 360
Politik und Philosophie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 362
Glückseligkeit als höchstes Gut . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 364
Kritik am Syllogismus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 368
Verzahnung von Politik und Wissenschaft . . . . . . . . . . . . . . . . 370
Eine unvollständige Welt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 372
Was als wahr gelten könne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 374
Abu ʿAli Mohammed ibn al-Hasan ibn al-Haytham . . . . . . . . . . 375
Der Arrestant . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 377
Hinterlassenschaft . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 379
Astronomie und Optik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 380
Kitab fi al Manaẓir – »Die große Optik« . . . . . . . . . . . . . . . . 381
Das Drehen des Zeitenwinds . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 386
Schukuk – der Lohn des Zweifels . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 387
»...theoretisches Wissen ist nichts...« . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 387
Schukuk . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 390
Der zweite Lehrer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 392
Exkurs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 394
Menschlicher Wille verändert die Welt . . . . . . . . . . . . . . . . . . 395
Die Welt in unsren Köpfen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 396
Erfahrung und/oder Lehre . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 397
Die Sonderrolle der Mathematik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 399
Grundannahmen der Mathematik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 401
Falsche Wirklichkeiten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 404
Anschauungsbeispiel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 405
Eine bessere Welt herstellen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 407
Wiedergeburt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 409
»Zweifel an Ptolemäus« . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 411
»Fi Ḍaw al-Qamar« – »Über das Licht des Mondes« . . . . . . . 414
Al-Haythams Thesen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 415
Al-Haythams Empirie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 416
Das Forschungsergebnis . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 418
Akkulturation der Wissenschaft . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 418
10
Evaluation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 421
Erfordernisse technischer Perfektion . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 423
Individualisierung . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 425
Akkulturation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 427
Experimente beweisen wenig . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 427
Theoriegeladenheit von Experimenten . . . . . . . . . . . . . . . . . . 430
Realabstraktionen herstellen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 432
Die Beschaffenheit von Kontinua . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 434
Dogmen der Lehre . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 436
Phantasmata der Laboratorien . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 438
Verschmelzung von Politik und Philosophie . . . . . . . . . . . . . . 439
Realabstraktionen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 442
Herstellen von Vorstellung . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 443
Aufführungen und Utopien . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 443
Vor-Gestell-t . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 445
Der tiefe Sinn des Wettbewerbs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 447
Wahrheit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 449
Zur Methode der Abstraktion . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 451
Vom Ursprung der Prinzipien – Bildungsprogramme
als Kulturträger . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 452
Prinzipien der Lehre – Bildung und Schulen . . . . . . . . . . . . . . 452
Agoge . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 454
Paideia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 455
Das eigentliche Ziel von Bildung: Glückseligkeit . . . . . . . . . . . 458
Und Rom? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 461
Der zweite punische Krieg . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 465
Kriegsbeute . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 466
Kultur des Alltags . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 467
Theorie und der Geist der Muße . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 469
Kultur und Milieu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 470
Synopsis Band I und Band II . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 475
Soziomorphie und soziale Morphologie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 475
Retrospektive . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 476
Historische Hintergründe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 478
Islam . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 479
Mikroebene . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 480
Makroebene . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 482
Akkulturation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 484
Wissenschaft, Politik und Kultur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 486
11
Epilog . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 487
»Kastalien« und die »Res Publica« . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 489
Neugeburt und Wiedergeburt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 490
Renaissance . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 492
Aufklärung . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 494
Industrialisierung . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 495
Ein neues Paradigma der Forschung . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 496
Wahrscheinlichkeit und Statistik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 498
Die École Polytechnique . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 500
Gründung einer neuen Wissenschaft an der
École Polytechnique . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 501
Quantenphysik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 504
Vorwärts zu Aristoteles . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 506
Was können wir aus all dem lernen? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 508
Politische und intellektuelle Hegemonie . . . . . . . . . . . . . . . . . 508
Von al-Farabi lernen?! . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 511
Produktion unwichtiger Güter . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 515
Disziplinierung und Standardisierung . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 516
Die Realität irrealer Abstraktionen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 517
Der langen Rede kurzer Sinn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 521
Appendix . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 523
Beweise des Archimedes . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 523
Die Quadratur der Parabel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 523
Der Zylinderhuf . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 526
Quadratische Gleichungen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 528
Euklid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 528
Al-Khwarizmi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 530
Literatur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 531